{"id":552,"date":"2020-04-03T20:37:08","date_gmt":"2020-04-03T18:37:08","guid":{"rendered":"http:\/\/revolucioni.com\/?p=552"},"modified":"2020-04-03T20:37:10","modified_gmt":"2020-04-03T18:37:10","slug":"ne-shkaterruesit-e-gjithckaje","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/revolucioni.com\/?p=552","title":{"rendered":"Ne, shkaterru\u00ebsit e gjithckaje."},"content":{"rendered":"\n<p>E njihni k\u00ebt\u00eb vend? E keni vizituar ndonj\u00ebher\u00eb k\u00ebt\u00eb vend? E keni par\u00eb cfar\u00eb ka shkat\u00ebrruar dora e njeriut?<\/p>\n\n\n\n<p><br>I cil\u00ebsuar si nj\u00eb nga 28 vendet e bot\u00ebs q\u00eb d\u00ebshmojne prehistorine m\u00eb t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb Europ\u00ebs.<br>Vizatimet e zbuluara n\u00eb k\u00ebt\u00eb shpell\u00eb, d\u00ebshmojn\u00eb se treva e Shqip\u00ebris\u00eb Jugore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vatrat e qytet\u00ebrimeve neolitike me autoktoni relative me t\u00eb gjat\u00eb. Por, kjo d\u00ebshmi rrezikon t\u00eb zhduket dhe t\u00eb mos sh\u00ebrbejn\u00eb m\u00eb p\u00ebr asgj\u00eb si pasoj\u00eb e pap\u00ebrgjegjshm\u00ebris\u00eb s\u00eb individ\u00ebve t\u00eb caktuar q\u00eb I kan\u00eb d\u00ebmtuar, por edhe si pasoj\u00eb e indiferenc\u00ebs totale t\u00eb institucioneve t\u00eb mbrojtjes e ruajtjes s\u00eb monumenteve. Shum\u00eb nga vizatimet q\u00eb mendohet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb tret\u00eb para Krishtit, jan\u00eb d\u00ebmtuar nga shkarravitja mbi to e emrave t\u00eb njer\u00ebzve apo dhe vizatimeve t\u00eb ndryshme. \u201cShpella e Shkruar\u201d \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00eb vitin 1970 dhe \u00ebsht\u00eb shpallur Monument i Kultur\u00ebs i kategoris\u00eb s\u00eb par\u00eb n\u00eb vitin 2015 e Lepenic\u00ebs. Shpella ndodhet n\u00eb rrjedhjen e mesme t\u00eb lumit Shushic\u00eb, 800 metra mbi nivelin e detit, n\u00eb faqen lindore t\u00eb malit t\u00eb Shushic\u00ebs, 34 km n\u00eb juglindje t\u00eb qytetit t\u00eb Vlor\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur tek piktura, ose, si\u00e7 e quajn\u00eb vendasit, tek \u201cShpella e shkruar\u201d, duhet t\u00eb marr\u00ebsh rrug\u00ebn automobilistike Vlor\u00eb-Ku\u00e7 e, pasi t\u00eb ndalesh fshatin Lepenic\u00eb, t\u00eb ngjitesh n\u00eb k\u00ebmb\u00eb p\u00ebr dy or\u00eb, p\u00ebr t\u00eb arritur tek \u201cShpella e shkruar\u201d, nga ku mund t\u00eb zot\u00ebrosh me shikim t\u00ebr\u00eb lugin\u00ebn e mesme t\u00eb lumit t\u00eb Shushic\u00ebs. N\u00eb tavanin e shpell\u00ebs gjenden t\u00eb vizatuara 19 figura antropomorfe e 8 figura gjeometrike. Vizatimet jan\u00eb t\u00eb realizuara me boj\u00eb minerali, ngjyr\u00eb kafe. Gjat\u00ebsia e k\u00ebtyre figurave antropomorfe \u00ebsht\u00eb e ndryshme, ajo l\u00ebviz nga 15 cm deri n\u00eb 18 cm, nd\u00ebrsa gjat\u00ebsia e figurave gjeometrike l\u00ebviz nga 12 cm, q\u00eb \u00ebsht\u00eb figura m\u00eb e vog\u00ebl, n\u00eb 32 cm, q\u00eb \u00ebsht\u00eb gjat\u00ebsia e figur\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe. Shpella e Shkruar e Lepenic\u00ebs \u00ebsht\u00eb nga m\u00eb t\u00eb vjetrat n\u00eb Ballkan e n\u00eb Evrop\u00eb. N\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb paraqitjes grafike, nga m\u00ebnyra se si jan\u00eb vizatuar figurat e njer\u00ebzve, nga m\u00ebnyra e vendosjes s\u00eb gjymtyr\u00ebve, piktura e Lepenic\u00ebs ka mjaft elemente t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta e pika takimi me piktur\u00ebn shk\u00ebmbore t\u00eb Zhlijebit af\u00ebr Vishegradit n\u00eb Bosnje, me piktur\u00ebn shk\u00ebmbore t\u00eb Tsogerit n\u00eb Thrakin\u00eb per\u00ebndimore. P\u00ebrputhjet m\u00eb t\u00eb mira piktura e Lepenic\u00ebs i ka me pikturat e artit shk\u00ebmbor per\u00ebndimor dhe konkretisht me ato t\u00eb shpell\u00ebs Parto Badisco n\u00eb Puglia t\u00eb Italis\u00eb s\u00eb Jugut, t\u00eb varrit Branka n\u00eb Sardenj\u00eb, me pikturat e ishullit t\u00eb vog\u00ebl Levanzo n\u00eb veri t\u00eb Sicilis\u00eb dhe pjes\u00ebrisht me piktur\u00ebn Olmeta n\u00eb Kep t\u00eb ishullit t\u00eb Korsik\u00ebs, Franc\u00eb. Vizatimet e Shpell\u00ebs s\u00eb Lepenic\u00ebs i p\u00ebrkasin gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb tret\u00eb para Krishtit. Realizuesi i k\u00ebtij vizatimi ka vendosur n\u00eb qend\u00ebr figur\u00ebn e njeriut, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb kult, me nj\u00eb nderim ndaj njeriu. Nga Shpella e Shkruar e Lepenic\u00ebs, p\u00ebrball\u00eb duken shpellat e Vel\u00e7\u00ebs, t\u00eb cilat jan\u00eb af\u00ebrsisht t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs koh\u00eb. Piktura e Lepenic\u00ebs, si nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb vjetrat n\u00eb Ballkan, d\u00ebshmon se treva e Shqip\u00ebris\u00eb Jugore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vatrat e qytet\u00ebrimeve neolitike me autoktoni relative me t\u00eb gjat\u00eb. Drejt shkat\u00ebrrimit t\u00eb plot\u00eb apo t\u00eb pjessh\u00ebm jan\u00eb edhe disa monumente t\u00eb tjera n\u00eb krahin\u00ebn e Lumit t\u00eb Vlor\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb cilat ka shum\u00eb pak kujdes dhe jan\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb harres\u00eb. Nga monumentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb q\u00eb d\u00ebmtohen dita dit\u00ebs jan\u00eb rr\u00ebnojat e qytez\u00ebs s\u00eb Amantias, ura e Bratit e rr\u00ebnoja t\u00eb ndryshme kalas\u00eb e urash, pa p\u00ebrmendur banesa e monumente t\u00eb ndryshme natyrore.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-video\"><video controls src=\"blob:http:\/\/revolucioni.com\/33d9fcab-336e-4f3b-9d0b-16f478675742\"><\/video><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E njihni k\u00ebt\u00eb vend? E keni vizituar ndonj\u00ebher\u00eb k\u00ebt\u00eb vend? E keni par\u00eb cfar\u00eb ka shkat\u00ebrruar dora e njeriut? I cil\u00ebsuar si nj\u00eb nga 28 vendet e bot\u00ebs q\u00eb d\u00ebshmojne &hellip; <a href=\"http:\/\/revolucioni.com\/?p=552\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":553,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37,3],"tags":[],"class_list":["post-552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori-arkeologji","category-kulture","entry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=552"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":554,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552\/revisions\/554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/553"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}