{"id":36,"date":"2018-04-05T17:58:34","date_gmt":"2018-04-05T17:58:34","guid":{"rendered":"http:\/\/revolucioni.com\/?p=36"},"modified":"2018-07-04T17:52:48","modified_gmt":"2018-07-04T17:52:48","slug":"perafrime-te-shqipes-me-gjuhet-ballkanike","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/revolucioni.com\/?p=36","title":{"rendered":"P\u00ebrqasje t\u00eb shqipes me gjuh\u00ebt e lashta paraballkanike"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_175\" aria-describedby=\"caption-attachment-175\" style=\"width: 162px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-175\" src=\"http:\/\/revolucioni.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/jj-300x258.jpg\" alt=\"\" width=\"162\" height=\"139\" srcset=\"http:\/\/revolucioni.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/jj-300x258.jpg 300w, http:\/\/revolucioni.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/jj-768x661.jpg 768w, http:\/\/revolucioni.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/jj.jpg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 162px) 100vw, 162px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-175\" class=\"wp-caption-text\">#Juljan Jano<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00c7\u00ebshtja e lasht\u00ebsis\u00eb s\u00eb pasuris\u00eb kulturore e gjenetike t\u00eb shqiptar\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga komplekset shekullore e ekzistenciale q\u00eb kan\u00eb sidomos fqinj\u00ebt, kompleks t\u00eb cilin p\u00ebrpiqen vazhdimisht t\u00eb na e imponojn\u00eb. Si pasoj\u00eb, u \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb v\u00ebrtetojn\u00eb se jan\u00eb anas, autokton\u00eb dhe se paraardh\u00ebsit e tyre b\u00ebnin tregti me grek\u00ebt, thrak\u00ebt e romak\u00ebt. Kjo shqiptar\u00ebve do tu sh\u00ebrbente si nj\u00eb garanci, si nj\u00eb mburoj\u00eb ndaj balt\u00ebs e n\u00ebp\u00ebrk\u00ebmbjes shekullore dhe si nj\u00eb aureol\u00eb ep\u00ebrsie p\u00ebr zgjimin komb\u00ebtar. Rilindja komb\u00ebtare do t\u00eb evokonte doket, rrac\u00ebn, virtytet, trash\u00ebgimin\u00eb gojore e materiale dhe lasht\u00ebsin\u00eb, duke trumbetuar p\u00ebrkimin e identitetit ton\u00eb deri me pellazg\u00ebt hyjnor\u00eb, t\u00eb cituar nga studiuesit e huaj sidomos ata gjerman\u00eb. Ne Ballkan, por jo vet\u00ebm, lasht\u00ebsia e dokumentuar p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb testament komb\u00ebtar q\u00eb v\u00ebrteton se bart\u00ebsi i nj\u00eb kulture \u00ebsht\u00eb edhe pronari thuajse legjitim i trojeve q\u00eb zot\u00ebronin dikur t\u00eb par\u00ebt e tij.<\/p>\n<p>Baltosja n\u00eb dit\u00ebt e sotme \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb e sofistikuar, m\u00eb e st\u00ebrholluar, shqipja\u00a0 v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb e vjet\u00ebr pohojn\u00eb baltos\u00ebsit, por nuk \u00ebsht\u00eb bij\u00eb e ilirishtes, madje as e thrakishtes, por parardh\u00ebsit e shqiptar\u00ebve erdh\u00ebn n\u00eb k\u00ebto troje me dyndjet avare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb ritual munxash do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm p\u00ebrvec teknokrat\u00ebve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb dhe oportunist\u00ebve q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb\u00a0 fam\u00eb n\u00eb Republika \u2018\u2019ekzotike\u2019\u2019, \u00a0natyrisht kozmopolit\u00ebt, snob\u00ebt dhe mercenar\u00ebt vendas, pa i quajtur idiot\u00eb t\u00eb dobish\u00ebm, sepse fatkeq\u00ebsisht nuk jan\u00eb t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p>Lista e tyre nuk \u00ebsht\u00eb e shkurt\u00ebr, por le t\u00eb p\u00ebrmendim disa: Sipas William Bowden ne librin e tij Construction of Identities in Post Roman Albania, drejtor I g\u00ebrmimeve ne Butrint, ka patur nj\u00eb shp\u00ebrdorim t\u00eb qytet\u00ebrimit Kruj\u00eb-Koman nga arkeolog\u00ebt e periudh\u00ebs komuniste n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb interpretim arkeologjik I vijim\u00ebsise Iliro-shqiptare, madje ne lib\u00ebr autori p\u00ebrmend me em\u00ebr nj\u00eb arkeologe shqiptare, e cila i kishte th\u00ebn\u00eb atij se gjat\u00eb periudh\u00ebs komuniste arkeolog\u00ebt kishin urdhra t\u00eb fshihnin gjetjet q\u00eb tregonin ngulimet sllave. Madje me nj\u00eb far\u00eb entuziazmi ky shkruan se kjo arkeologe e ka braktisur teorin\u00eb tradicionale t\u00eb Arkeologjis\u00eb shqiptare, q\u00eb kultura Koman-Kruj\u00eb \u00ebsht\u00eb proto shqiptare. Ajo vuri re integrimin e qytet\u00ebrimit bizantin dhe rr\u00ebnj\u00ebt urbane t\u00eb k\u00ebtij civilizimi.<\/p>\n<p>Nj\u00eb profesor shqiptar i Universitetit t\u00eb Jen\u00ebs me financimin e nj\u00eb Fondacioni t\u00eb Huaj prezantoi mendimin e Joakim Matzinger para koleg\u00ebve t\u00eb tij n\u00eb Tiran\u00eb. Ky prezantim u trumbetua me ditirambe n\u00eb media si nj\u00eb zbulim ku shqiptar\u00ebt nuk e kan\u00eb prejardhjen nga ilir\u00ebt, por nga protoshqiptar\u00ebt t\u00eb ardhur n\u00eb k\u00ebto troje von\u00eb. Kjo teori p\u00ebrb\u00ebn edhe gurthemelin e alibis\u00eb tinzare e corodit\u00ebse t\u00eb masave s\u00eb bashku me iden\u00eb i rishikimit t\u00eb historis\u00eb kinse nacional-komuniste.\u00a0Rumuni Florin Curta shpjegon elementet avare t\u00eb k\u00ebtij qytet\u00ebrimi dhe d\u00ebshmine e Jet\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Pankratit p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e avar\u00ebve rreth Durr\u00ebsit, pra sipas tij t\u00eb par\u00ebt e shqiptar\u00ebve erdh\u00ebn me dyndjet avare nga brend\u00ebsia e Ballkanit.\u00a0Nj\u00eb far\u00eb Magdearu shkruan: P\u00ebrsa I p\u00ebrket gjendjes se kultur\u00ebs Komani-Kruj\u00eb, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e nd\u00ebrlikuar sesa besojn\u00eb arkeolog\u00ebt shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p>Arkeologu serb Vladislav Popovic supozon se kjo kulture \u00ebsht\u00eb krijuar nga popullsi romane , e cila nuk mund t\u00eb njehsohet me protoshqipar\u00ebt. Sipas tij, kjo kultur\u00eb I p\u00ebrket popullat\u00ebs romane q\u00eb jetonte rreth rrug\u00ebs Egnatia.\u00a0 Qershia mbi tort\u00eb \u00ebsht\u00eb John Wilkes n\u00eb librin e tij Ilir\u00ebt konsideron si t\u00eb pamundur interpretimin shqiptar t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave arkeologjike dhe pranon mendimin e Popovicit se popullatat e kultur\u00ebs Koman-Kruj\u00eb ishin Roman\u00eb t\u00eb latinizuar dhe se parardhesit e shqiptar\u00ebve ishin barinj n\u00eb lart\u00ebsi m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. !!!,t\u00ebcil\u00ebt m\u00eb von\u00eb filluan t\u00eb zinin vend rreth lugin\u00ebs se Matit.\u00a0Nga ana gjuh\u00ebsore b\u00ebhet nj\u00eb by pass, nj\u00eb mbikalim qoft\u00eb nga mosnjohja e shqipes, qoft\u00eb q\u00ebllimisht duke i shpjeguar fjal\u00ebt shqipe nga sllavishtja ose direkt nga rr\u00ebnj\u00ebt indoeuropiane, duke injoruar prejardhjen e tyre nga fjal\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra. I till\u00eb \u00ebsht\u00eb fjalori I sllavistit Vladimir Orel, I cili sado interesant, n\u00eb shum\u00eb raste krijon ad hoc rr\u00ebnj\u00eb indoeuropiane p\u00ebr t\u00eb cilat dyshojm\u00eb se ekzistojn\u00eb, p\u00ebr \u00a0m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb Oreli nuk e njihte shqipen. Psh: ky e shpjegon fjal\u00ebn vajz\u00eb nga var\u00eb e kjo nga nga nj\u00eb protoshqipe s\u00ebesara!!, e kjo nga nj\u00eb fjal\u00eb indoeuropiane s\u00ebesor q\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb sister, suora p\u00ebr mot\u00ebr, kurse Cabej e shpjegon brenda shqipes vajz\u00eb nga var\u00eb q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb e car\u00eb, ku em\u00ebrtimet kryheshin sipas nj\u00eb logjike vecorish anatomike, sikund\u00ebr edhe te kafsh\u00ebt totem si dreri nga dredhat e brir\u00ebve, cjapi nga cap,cep, brir\u00eb me maj\u00eb etj.<\/p>\n<p>Ngaq\u00eb gjuh\u00ebtari i madh Cabej nd\u00ebrroi jet\u00eb duke e l\u00ebn\u00eb ne mes pun\u00ebn e tij titanike, mendojm\u00eb se ka ardhur koha p\u00ebr nj\u00eb vijim, plot\u00ebsim apo hartim t\u00eb nj\u00eb fjalori etimologjik te shqipes ku t\u2019i referohen edhe t\u00eb huajt.\u00a0Megjith\u00eb p\u00ebrpjekjet e rilindasve, studiuesve serioz\u00eb te huaj dhe sidomos gjuh\u00ebtar\u00ebve shqiptar\u00eb gjat\u00eb gjysm\u00ebs se dyt\u00eb t\u00eb shek.XX, ku nd\u00ebr t\u00eb tjera vun\u00eb theksin te ekzistenca e fjal\u00ebve greke t\u00eb vjetra n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe si mokra-mokna nga dor. \u03bc\u03ac\u03c7\u03b1\u03bd\u03b1, shkop nga \u03c3\u03ba\u03ae\u03c0\u03c4\u03c1\u03bf\u03bd, presh -\u03c0\u03c1\u03ac\u03c3\u03b1, hekur nga ankyra \u03ac\u03b3\u03ba\u03c5\u03c1\u03b1 \u2013spiranc\u00eb, \u00a0moll\u00eb \u03bc\u03ae\u03bb\u03bf\u03bd , qull \u2013\u03c7\u03c5\u03bb\u03cc\u03c2, trumz\u00eb, fier, shkarp\u00eb, m\u00ebshtek\u00ebn, kand\u00ebrr, merimang\u00eb, kumbull, etj. dhe shum\u00eb fjal\u00ebve latine (rreth 600), cka v\u00ebrteton m\u00eb s\u00eb miri se parashqiptar\u00ebt kishin marr\u00ebdh\u00ebnie me fqinj\u00ebt e tyre dor\u00eb dhe romak\u00eb, pavar\u00ebsisht fjalorit botanik dakisht- greqisht te Dioskuridhis ku shume emra bimesh si amalusta, arborria, diellina, dyn, mendruta, mantia, diesema, riborasta, skiare, curpen, asa (shq. ash\u00eb fjal\u00eb e bes\u00ebve p\u00ebr \u00a0<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Ilex_aquifolium\"><em>Ilex aquifolium<\/em><\/a>), te cil\u00ebt shpjegohen me shqipen etj., pa p\u00ebrmendur k\u00ebtu ekzistenc\u00ebn e shum\u00eb fjal\u00ebve ilire t\u00eb em\u00ebrvendeve, emrave t\u00eb qyteteve, lumenjve, maleve, njer\u00ebzve, apo list\u00ebn e gjat\u00eb t\u00eb fjal\u00ebp\u00ebrkimeve dako-rumuno-shqiptare, ende nuk \u00ebsht\u00eb gjetur Guri i Rozet\u00ebs i gjuhes ilire.<\/p>\n<p>Kjo gjetje n\u00ebnkupton zbulimin e frazave me kuptim t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb , por n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb ndryshme. Guri i Rozet\u00ebs ndihmoi n\u00eb d\u00ebshifrimin e gjuh\u00ebs egjiptiane me an\u00eb te greqishtes s\u00eb vjet\u00ebr. Disa dromca t\u00eb tilla jan\u00eb, psh. <strong>Dastidio Amori<\/strong>, ku fjala e par\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb mesapisht, kurse e dyta n\u00eb latinisht dhe kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin kuptim me dasht, <strong>Tergitio Negotiator<\/strong> ku fjala e par\u00eb ilirisht p\u00ebr tregtar dhe e dyta latinisht me t\u00eb njejtin kuptim, <strong>Tabara Sacerdota<\/strong> ku tabara ne mesapisht \u00ebsht\u00eb prift\u00ebresh\u00eb, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga parashtesa ta- dhe bara dmth ajo q\u00eb bart flijimet, <strong>Zinovastinos- \u0394\u03b9\u03bf\u03c2 \u039d\u03b1\u03bf\u03c2 <\/strong>ku fjala e par\u00eb \u00ebsht\u00eb thrake, nd\u00ebrsa togfjal\u00ebshi i dyt\u00eb grek q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb Tempulli i Zeusit. Nga shembulli i fundit ku vasta thr. (\u03b2\u03b1\u03c3\u03c4\u03b1)-tempull, vendbanim, \u00a0gr. Asty-qytet, sanskr. Vastu-seli, sht\u00ebpi, kelt.-g\u00ebas-sht\u00ebpi dhe mesapishtja Vast-qytet, mendojm\u00eb se qyteti i Drishtit i njohur n\u00eb mesjet\u00eb si <strong>Dri(n)vastum<\/strong> ka patur kuptimin e <strong>Vendbanimit mbi Drin, ose Qyteti mbi Drin.<\/strong><\/p>\n<p>Gjithsesi, fakti i mosgjetjes se mbishkrimeve ilire nuk i b\u00ebn ilir\u00ebt nje popullsi me pak t\u00eb qytet\u00ebruar se popullatat e tjera paraballkanike. Mjafton te p\u00ebrmendim se n\u00eb trojet e thrak\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt sipas Herodotit p\u00ebrb\u00ebnin popullsin\u00eb e tret\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe te Bot\u00ebs Antike, megjith\u00ebse mjesht\u00ebr t\u00eb v\u00ebrt\u00ebt\u00eb t\u00eb p\u00ebrpunimit metaleve e sidomos t\u00eb arit, jan\u00eb zbuluar vet\u00ebm kat\u00ebr mbishkrime ne gjuh\u00ebn thrake. N\u00eb nj\u00ebrin prej tyre, mbishkrim varri\u00a0 shkruhet \u0394\u0391\u0394\u0391\u039b\u0395\u039c\u0395\u00a0 (DADALEME)\u00a0 ku me te drejte studiuesi bullgar Vladimir Georgiev i mb\u00ebshtetur edhe nga Cabej e shpjegon me an\u00eb te shqipes \u0394\u0391 \u0394\u0391\u039b\u0395 \u039c\u0395 (DA DALE ME) &#8211; DHE MBAM\u00cb MUA dhe ku ne Fjalorin Etimologjik t\u00eb tijin, Cabej thekson se folja \u2018\u2019dale\u2019\u2019\u00a0 kuptimin e par\u00eb e ka patur \u2018\u2019me mbajt, mbaj\u2019\u2019.<\/p>\n<p>Natyrisht, deshifrimi i plot\u00eb i mesapishtes si dialekt shum\u00eb i vjet\u00ebr ilir, me shum\u00eb mund\u00ebsi \u00a0kaon, gjetja e ndonj\u00eb mbishkrimi ilir n\u00eb t\u00eb ardhmen n\u00eb trevat e Ballkanit dhe zbulimi i m\u00ebtejsh\u00ebm i epigrafive thrako-dake si gjuh\u00eb t\u00eb af\u00ebrta me ilirishten e shqipen do t\u00eb zhdukte p\u00ebrfundimisht mjegull\u00ebn dhe ndriconte err\u00ebsir\u00ebn mij\u00ebvjecare t\u00eb humner\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb nj\u00eb vrojtues dhe dashamir\u00ebs i gjuh\u00ebs dhe etnologjis\u00eb dhe njoh\u00ebs i mir\u00eb i greqishtes, nj\u00eb shfletim i fjalorit t\u00eb Hezikut m\u00eb la ndjesin\u00eb se n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u2018\u2019minier\u00eb\u2019\u2019 ka ende p\u00ebr t\u00eb g\u00ebrmuar.<\/p>\n<p>Fjalori i Hezikut ose P\u00ebrmbledhja t\u00eb Gjitha Fjal\u00ebve \u00a0(\u03a3\u03c5\u03bd\u03b1\u03b3\u03c9\u03b3\u1f74 \u03a0\u03b1\u03c3\u1ff6\u03bd \u039b\u03ad\u03be\u03b5\u03c9\u03bd \u03ba\u03b1\u03c4\u1f70 \u03a3\u03c4\u03bf\u03b9\u03c7\u03b5\u1fd6\u03bf\u03bd) i shek. V. e.s, p\u00ebrvec shum\u00eb dialekteve greke, p\u00ebrmban fjal\u00eb t\u00eb makedonishtes, thrakishtes, frigishtes, mesapishtes, ataman\u00ebve t\u00eb Epirit, tirrenishtes etj.<\/p>\n<p>Nga nj\u00eb endje e shpejt\u00eb n\u00ebp\u00ebr faqjet e Fjalorit, p\u00ebrvec disa fjal\u00eb t\u00eb njohura nga gjuh\u00ebtar\u00ebt, kam listuar edhe disa t\u00eb tjera q\u00eb mund t\u2019i bashkohen mozaikut t\u00eb Parashqipes. Sado q\u00eb i jam shmangur entuziazmit folklorik dhe etimologjis\u00eb popullore, natyrisht nuk pretendoj q\u00eb t\u00eb gjitha fjal\u00ebt jan\u00eb t\u00eb sakta, por t\u00eb pakt\u00ebn mendoj se e b\u00ebjn\u00eb lexuesin t\u00eb reflektoj\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u03b1\u03bc\u03b1\u03c1\u03ae \u03b7 \u03b5\u03bd \u03c4\u03bf\u03b9\u03c2 \u03ba\u03ae\u03c0\u03bf\u03b9\u03c2 \u03c5\u03b4\u03c1\u03bf\u03c1\u03c1\u03bf\u03ae (amari- rrjedhje uji n\u00eb kopsht) nga shq. Ama- burim uji, lum\u00eb si dhe fjala \u03b1\u03bc\u03b1\u03c1\u03b5\u03cd\u03bc\u03b1 \u03b1\u03b8\u03c1\u03bf\u03af\u03c3\u03bc\u03b1\u03c4\u03b1 \u03b2\u03bf\u03c1\u03b2\u03cc\u03c1\u03bf\u03c5 (amareuma- bashkim i ujrave t\u00eb zeza)<\/p>\n<p>\u03b2\u03b1\u03c4\u03ac\u03c1\u03b1 -\u03c0\u03c5\u03c1\u03bb\u03cc\u03c2 \u0391\u03b8\u03b1\u03bc\u03b1\u03bd\u03b5\u03c2 (vatara- vat\u00ebr sipas Ataman\u00ebve)<\/p>\n<p>\u03b2\u03b1\u03c1\u03af\u03c7\u03bf\u03b9 &#8211; \u03ac\u03c1\u03c1\u03b5\u03bd \u03c0\u03c1\u03cc\u03b2\u03b1\u03c4\u03bf\u03bd (barihi- dash) ka lidhje me shqipen ber-qengj.<\/p>\n<p>\u03b2\u03ac\u03bb\u03b7\u03bd.\u00a0 \u03b2\u03b1\u03c3\u03b9\u03bb\u03b5\u03b1\u03c2 (\u03a6\u03c1\u03c5\u03b3\u03b5\u03c2 ) (balin- mbret) sipas Frig\u00ebve, popullsi e Azis\u00eb s\u00eb Vog\u00ebl e ardhur nga Ballkani, sipas Herodotit. Balin me kuptimin I pari nga shq. Balli.<\/p>\n<p>\u03b2\u03b1\u03c1\u03b4\u03ae\u03bd. \u03c4\u03bf \u03b2\u03b9\u03b1\u03b6\u03b5\u03c3\u03b8\u03b1\u03b9 \u03b3\u03c5\u03bd\u03b1\u03b9\u03ba\u03ac\u03c2 \u0391\u03bc\u03c0\u03c1\u03b1\u03ba\u03b9\u03c9\u03c4\u03b1\u03b9 (bardin- grua shtat\u00ebz\u00ebn\u00eb) sipas Ambrakiot\u00ebve, fis epirot ku me t\u00eb drejt\u00eb gjuh\u00ebtar\u00ebt e lidhin me shqipen Bars.<\/p>\n<p>\u03b2\u03b1\u03c1(\u03c5)\u03ba\u03b1 &#8211; \u03b1\u03b9\u03b4\u03bf\u03b9\u03bf\u03bd \u03c0\u03b1\u03c1\u03b1 \u03a4\u03b1\u03c1\u03b1\u03bd\u03c4\u03b9\u03bd\u03bf\u03b9\u03c2 (barka \u2013 organi fem\u00ebror sipas Tarantin\u00ebve, fis mesap) me kuptimin e fundit t\u00eb barkut.<\/p>\n<p>\u03b2\u03c1\u03ac &#8211; \u03b1\u03b4\u03b5\u03bb\u03c6\u03bf\u03af \u03cd\u03c0\u03bf \u0397\u03bb\u03b5\u03af\u03c9\u03bd (bra-v\u00ebllez\u00ebr sipas Ilejve, mbase nga nj\u00eb kalim b-v dhe r-l, sikurse te rumanishtja abur-avull.<\/p>\n<p>\u03b2\u03c1\u03ac\u03b3\u03bf\u03c2 &#8211; \u03ad\u03bb\u03bf\u03c2 (bragos \u2013k\u00ebnet\u00eb) ka lidhje me shqipen b\u00ebrrak\u00eb, k\u00ebnet\u00eb.<\/p>\n<p>\u03b2\u03c1\u03b5\u03bd\u03c4\u03bf\u03bd \u2013 \u03b5\u03bb\u03b1\u03c6\u03b9 (brendon \u2013dreri) nga ku kemi emrin qytetit Brendesion si dhe emri i bim\u00ebs n\u00eb dakisht\u00a0<strong>br\u00e2ndu\u0219\u0103\u00a0<\/strong>\u00ab\u03ba\u03c1\u03cc\u03ba\u03bf\u03c2 , \u03b5\u03bb\u03b1\u03c6\u03bf\u03bb\u03bf\u03c5\u03bb\u03bf\u03c5\u03b4\u03bf n\u00eb greqisht\u00bb ose\u00a0<em>\u00ablule dreri\u00bb<\/em>(&lt;<strong>*bhrentos\/*bhrendhos<\/strong>) v\u00ebrteton (rum. \u2013<strong>u\u0219\u0103 ~<\/strong>\u00a0shq. \u2013<strong>ush\u00eb<\/strong>)\u00a0dhe tema lidhet me shqipen IE\u00a0<strong>*bhr.n-os<\/strong>\u00a0&gt; PAlb\u00a0<strong>*brina<\/strong>\u00a0&gt; shq.\u00a0<a href=\"https:\/\/en.wiktionary.org\/wiki\/bri#Albanian\"><strong>bri<\/strong><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u03b2\u03c1\u03af\u03bd\u03bd\u03b9\u03b1- \u03c4\u03b1 \u03b1\u03c1\u03bd\u03b5\u03b1 \u03ba\u03c1\u03b5\u03b1\u03c4\u03b1 (brinia-mishi i qingjit)<\/p>\n<p>\u03b2\u03bf\u03c4\u03ac- \u03b2\u03bf\u03c3\u03ba\u03ae\u03bc\u03b1\u03c4\u03b1 (bota- kullota ku fjala bot\u00eb do t\u00eb thot\u00eb hap\u00ebsira toke, dhe.<\/p>\n<p>\u03b3\u03cd\u03c1\u03b1\u03b9 \u2013\u03c0\u03ad\u03c4\u03c1\u03b1\u03b9 (gurai-gur\u00eb)<\/p>\n<p>\u0393\u03c5\u03c1\u03b1\u03c2 -\u03bf\u03c1\u03bf\u03c2 \u03b5\u03bd \u03a4\u03ae\u03bd\u03c9 (Guras-mal n\u00eb ishullin Tinos), kurse n\u00eb Iliri nj\u00eb nga k\u00ebshtjellat e rind\u00ebrtuara quhej Gurasson mbase me kuptimin Guri i mpreht\u00eb.<\/p>\n<p>\u03ba\u03b9\u03c1\u03c1\u03bf\u03c2 -\u03cc\u03c1\u03c1\u03cc\u03c2 \u03ba\u03b1\u03b9 \u03b1\u03af\u03bc\u03b1 \u03ba\u03b1\u03b9 \u03c0\u03cc\u03bc\u03b1 \u03b3\u03ac\u03bb\u03b1\u03ba\u03c4\u03bf\u03c2 (kirros- serum, gjak dhe pije qum\u00ebshti)- hirr\u00eb<\/p>\n<p>\u03ba\u03cc\u03c1\u03b6\u03b1 -\u03ba\u03b1\u03c1\u03b4\u03b9\u03ac, \u03a0\u03ac\u03c6\u03b9\u03bf\u03b9 (korza-zem\u00ebr sipas Paf\u00ebve) korza n\u00eb dial. e Shqip\u00ebrise se Mesme i thon\u00eb zorr\u00ebve, t\u00eb brendshmet.<\/p>\n<p>\u03bb\u03b1\u03c3\u03b9\u03bf\u03b9 -\u03c0\u03bf\u03bb\u03cd\u03c4\u03c1\u03b9\u03c7\u03bf\u03b9, \u03b4\u03b1\u03c3\u03b5\u03af\u03c2 (lasii- leshator\u00eb), ku fjala lesh \u00ebsht\u00eb nj\u00ebj\u00ebs i singularizuar i nj\u00eb fjale t\u00eb vjet\u00ebr shqipe lash.<\/p>\n<p><strong>\u03b2\u03b1\u03bb\u03bb<\/strong>\u00b4 \u03b5\u03c2 \u0386\u03ba\u03c1\u03b1\u03bd \u03bf\u03b9 \u03bc\u03b5\u03bd \u0386\u03ba\u03c1\u03b1\u03bd \u03c0\u03bb\u03b7\u03c3\u03af\u03bf\u03bd \u039b\u03ad\u03c3\u03b2\u03bf\u03c5 . \u03bf\u03b9 \u03b4\u03b5 \u0391\u03ba\u03c4\u03ae\u03bd \u2013(<strong>ball\u00eb<\/strong> Kepit af\u00ebr Lesbosit, Bregu)<\/p>\n<p>\u03b5\u03b9\u03b4\u03ac\u03bb\u03bb\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9\u00a0 \u03c6\u03b1\u03af\u03bd\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9 (idallete-duket) mbase ka lidhje me shqipen dalloj, dallohet<\/p>\n<p>\u03b1\u03bd\u03bd\u03af\u03c2 (\u03bd\u03ac\u03bd\u03bd\u03b7) . \u03bc\u03b7\u03c4\u03c1\u03cc\u03c2 \u03ae \u03c0\u03b1\u03c4\u03c1\u03cc\u03c2 \u03bc\u03ae\u03c4\u03b7\u03c1 (anis, nani-n\u00ebna os\u00eb babai i n\u00ebn\u00ebs)<\/p>\n<p>\u0396\u03c9\u03c4\u03b5\u03ac\u03c4\u03b1\u03c2\u00a0 . \u0391\u03c0\u03cc\u03bb\u03bb\u03c9\u03bd \u03b5\u03bd \u0391\u03c1\u03b3\u03b5\u03b9 (Zoteatas- Apolloni n\u00eb Argo)<\/p>\n<p>\u0396\u03c9\u03c4\u03b5\u03bb\u03b9\u03c3\u03c4\u03ae\u03c2 . \u0391\u03c0\u03cc\u03bb\u03bb\u03c9\u03bd \u03b5\u03bd \u039a\u03bf\u03c1\u03b9\u03bd\u03b8\u03bf (Zotelisti-Apolloni ne Korint)<\/p>\n<p><strong>\u03b1\u03bd\u03b4\u03ac\u03bd\u03b5\u03b9<\/strong> \u2013 \u03b1\u03c1\u03b5\u03c3\u03ba\u03b5\u03b9 (andani \u2013 p\u00eblqej, k\u00ebnaqem, ma ka <strong>\u00ebnda<\/strong>)<\/p>\n<p>nga ku edhe mbiemri \u03b1\u03bd\u03b4\u03ac\u03bd\u03bf\u03bd &#8211; \u03b1\u03c1\u03ad\u03c3\u03ba\u03bf\u03bd, \u03b5\u03c5\u03ac\u03c1\u03b5\u03c3\u03c4\u03bf\u03bd, i p\u00eblqyesh\u00ebm<\/p>\n<p>\u03b1\u03bd\u03b4\u03ae\u03c1\u03bf\u03bd -\u03b1\u03ba\u03c1\u03bf\u03bd, \u03c4\u03b1 \u03c7\u03b5\u03af\u03bb\u03b7 \u03c4\u03c9\u03bd \u03c0\u03bf\u03c4\u03b1\u03bc\u03ce\u03bd (andiron \u2013 buz\u00ebt e lumenjve, me shqipen an\u00eb mbase nga nj\u00eb and\u00eb.<\/p>\n<p>\u03b1\u03bd\u03b4\u03af\u03bd\u03bf\u03c2 \u2013 \u03c0\u03b5\u03c1\u03af\u03c0\u03b1\u03c4\u03bf\u03c2 (andinos-endacak)<\/p>\n<p>\u03c0\u03b5\u03bb\u03b7\u03bf\u03c2. \u0393\u03b5\u03c1\u03c9\u03bd (pelios \u2013plak, \u03c0\u03b5\u03bb\u03af\u03b1\u03b9 . \u03bc\u03b5\u03bb\u03b1\u03b9\u03bd\u03b1\u03b9, peliai- t\u00eb zezat nga ku edhe \u03c0\u03b5\u03bb\u03b9\u03b3\u03ac\u03bd\u03b5\u03c2 &#8211; \u03bf\u03b9 \u03ad\u03bd\u03b4\u03bf\u03be\u03bf\u03b9, \u03b2\u03bf\u03c5\u03bb\u03b5\u03c5\u03c4\u03b1\u03af (peliganes -t\u00eb lavdishmit, senator\u00ebt me kuptimin pleqesia)<\/p>\n<p>\u03c0\u03ae\u03bd\u03b7\u03bd . \u03b5\u03c1\u03b3\u03b1\u03c3\u03b9\u03b1 (pinin-pun\u00eb)<\/p>\n<p>\u03c1\u03b1\u03be, \u03c1\u03b1\u03b3\u03ac\u03c2- \u00a0\u03c3\u03c4\u03b1\u03c6\u03cd\u03bb\u03b9 (ragas-rrush, nga nj\u00eb shqipe e vjet\u00ebr ragush shih edhe Ragusa, vend i hardhive)<\/p>\n<p>\u03c4\u03ad\u03c1\u03b8\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9. \u03be\u03b7\u03c1\u03b1\u03af\u03bd\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9, \u03ba\u03b1\u03af\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9 (terthete- thahet, digjet dhe \u03c4\u03ad\u03c1\u03c3\u03b5\u03b9 \u2013thahet ka lidhje me shqipen ter, me thaj.<\/p>\n<p>\u03c4\u03cd\u03bb\u03bf\u03c2 . \u03bd\u03b5\u03bd\u03b5\u03ba\u03c1\u03c9\u03bc\u03b5\u03bd\u03b7 \u03c3\u03b1\u03c1\u03be (tulos- mish i prer\u00eb, i vdekur) nga shq. tul dhe \u03c4\u03cd\u03bb\u03bf\u03bd . \u03b1\u03b9\u03b4\u03bf\u03b9\u03bf\u03bd (tulon- organi fem\u00ebror)<\/p>\n<p>\u03c4\u03c5\u03bd\u03c4\u03bb\u03b1\u03b6\u03b5\u03b9. \u03a4\u03b1\u03c1\u03b1\u03c4\u03c4\u03b5\u03b9 (tundlazei- trazon, tund) lumi <a href=\"https:\/\/smerdaleos.wordpress.com\/2016\/09\/18\/%CF%84%CE%B1-%CE%B8%CF%81%CE%B1%CE%BAo%CE%BC%CF%85%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%85%CE%B4%CF%81%CF%89%CE%BD%CF%8D%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CF%8C%CE%BD%CE%B6%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%AC\/\"><strong>\u03a4\u03cc\u03bd\u03b6\u03bf\u03c2<\/strong><\/a>\u00a0 ne Thraki (sot\u00a0<strong>Tund\u017ea<\/strong>) &lt; thrak. *<strong>Tundza<\/strong>\u00a0= gjarp\u00ebrues, n\u00eb form\u00eb meandri, q\u00eb leviz andej e ketej) &lt; IE\u00a0<strong>*(s)tu-n-d-yos<\/strong>\u00a0(shq.\u00a0<a href=\"https:\/\/en.wiktionary.org\/wiki\/tund#Albanian\"><strong>tund<\/strong><\/a>)<\/p>\n<p>(\u03c3)\u03cd\u03b5\u03b9 \u2013 \u03b2\u03c1\u03ad\u03c7\u03b5\u03b9 (si-bie shi)<\/p>\n<p>\u03c5\u03b5\u03c4\u03af\u03c2, \u03c5\u03b4\u03c1\u03af\u03c2. \u03a4\u03b1\u03c1\u03b1\u03bd\u03c4\u03b9\u03bd\u03bf\u03b9 (uetis-uje sipas Tarantin\u00ebve)<\/p>\n<p>\u03ac\u03c1\u03c5\u03b1- \u03a4\u03b1 \u0397\u03c1\u03b1\u03ba\u03bb\u03b5\u03b9\u03c9\u03c4\u03b9\u03ba\u03b1 \u03ba\u03ac\u03c1\u03c5\u03b1 (aria- arra sipas Heraklioteve) ku me t\u00eb drejt\u00eb Cabej v\u00ebren p\u00ebrkimin me shqipen arr\u00eb.<\/p>\n<p>\u03ba\u03ac\u03c3\u03c4\u03bf\u03bd &#8211; \u03be\u03cd\u03bb\u03bf\u03bd \u0391\u03b8\u03b1\u03bc. (kaston- dru, shkop sipas Ataman\u00ebve) ku me shum\u00eb gjasa lidhet me shqipen kasht\u00eb.<\/p>\n<p>\u03bc\u03ac\u03bd\u03c5- \u03bc\u03b9\u03ba\u03c1\u03bf\u03c2 \u0391\u03b8\u03b1\u03bc. (mani- i vog\u00ebl sipas Ataman\u00ebve) nga ku kemi \u03bc\u03b1\u03bd\u03cc\u03bd &#8211; \u03b1\u03c1\u03b1\u03b9\u03cc\u03bd, \u03bc\u03b9\u03ba\u03c1\u03cc\u03bd, \u03bf\u03bb\u03af\u03b3\u03bf\u03bd<\/p>\n<p>\u03bc\u03ac\u03bd\u03c9\u03bd- \u03b1\u03c1\u03b1\u03b9\u03ce\u03bd, i vog\u00ebl, i pak\u00ebt, i rrall\u00eb e ka lidhje me shqipen mang, mangu i sut\u00ebs-i vogli i drerit sic e vuri re i pari Dh.Kamarda.<\/p>\n<p>\u03bb\u03b7\u03c4\u03ae\u03c1\u03b5\u03c2 &#8211; \u03b9\u03b5\u03c1\u03bf\u03af \u03c3\u03c4\u03b5\u03c6\u03b1\u03bd\u03bf\u03c6\u03cc\u03c1\u03bf\u03b9 \u0391\u03b8\u03b1\u03bc\u03ac\u03bd\u03b5\u03c2 (litires- kuror\u00ebmbajt\u00ebsit e shenjt\u00eb sipas Ataman\u00ebve) dhe<\/p>\n<p>\u03bb\u03b7\u03c4\u03ae \u2013\u03b9\u03b5\u03c1\u03b5\u03af\u03b1 (liti- shenjt\u00ebri, prifteresh\u00eb) ka lidhje me shqipen lutje dhe nga \u03bb\u03b7\u03c4\u03ae folja \u03bb\u03b9\u03c3\u03c3\u03bf\u03bc\u03b1\u03b9- lus, lutem etj.<\/p>\n<p>\u03c3\u03af\u03c4\u03c4\u03b1\u00a0 &#8211; \u03b5\u03c0\u03b9\u03c6\u03ce\u03bd\u03b7\u03bc\u03b1 \u03b1\u03b9\u03be\u03af\u03bd (sitta-dhi) shq. shyt\u00eb, dhi shyt\u00eb<\/p>\n<p>\u03bd\u03ae\u03b5 &#8211; \u03c0\u03bb\u03bf\u03af\u03b1, \u03bd\u03b1\u03cd\u03c2 (nie- anije) t\u00eb dyja fjal\u00ebt nga ena, si c kemi angl. Vessel-anije dhe en\u00eb.<\/p>\n<p>\u03b3\u03c1\u03af\u03bd\u03c4\u03b7\u03c2, \u03b3\u03c1\u03af\u03bd\u03bf\u03c2 \u2013 \u03b4\u03ad\u03c1\u03bc\u03b1, \u03b2\u03c5\u03c1\u03c3\u03b5\u03cd\u03c2 (grindis, grinos-l\u00ebkur\u00eb) nga folja grij, heq cip\u00ebn<\/p>\n<p>\u03b3\u03c1\u03b9\u03c0\u03af\u03b6\u03b5\u03b9- \u03b1\u03bb\u03b9\u03b5\u03cd\u03b5\u03b9 (gripizei-peshkon) me gjasa nga nj\u00eb grep dhe \u03b3\u03c1\u03b9\u03c0\u03b5\u03cd\u03c2 (\u03bf \u03c1\u03ac\u03c0\u03c4\u03c9\u03bd, \u03c4\u03b1 \u03b1\u03bb\u03b9\u03b5\u03c5\u03c4\u03b9\u03ba\u03ac \u03bb\u03b9\u03bd\u03ac-<\/p>\n<p>gripeus- qep\u00ebsi i rrjetave t\u00eb peshkimit)<\/p>\n<p>\u03b1\u03c1\u03c0\u03ad\u03b6\u03b1\u03c2 \u2013 brezare, hendek, vend i g\u00ebrmuar, shih edhe prapashtes\u00ebn shqipe \u2013za, lidhet me lumin e lasht\u00eb thrakas <a href=\"https:\/\/el.wikipedia.org\/wiki\/%CE%86%CF%81%CE%B4%CE%B1%CF%82\"><strong>\u1f09<\/strong><strong>\u03c1\u03c0\u03b7\u03c3\u03c3\u03cc\u03c2<\/strong><\/a>\u00a0\u2013Arpissos (Arda e sotme) = \u00abg\u00ebrryes\u00bb (sipas Duridanov) &lt; thrak.\u00a0<strong>\u00cbarp\u0113tsa<\/strong>\u00a0&lt; IE\u00a0<strong>*\u00eborp\u0113tyos<\/strong>\u00a0(lit..\u00a0<strong>varpyti<\/strong>, me t\u00eb nj\u00ebjtin kuptim edhe <strong><em>Urpanus<\/em>\/Vrbas ne Iliri. Mendojm\u00eb se etimologjia e fjal\u00ebs varr shpjegohet me <\/strong>\u03b1\u03c1\u03c0\u03ad\u03b6\u03b1\u03c2-vend i g\u00ebrmuar.<\/p>\n<p>\u03b1\u03bb\u03c6\u03af\u03bd\u03b9\u03b1- \u03bb\u03b5\u03c5\u03ba\u03b7, \u03a0\u03b5\u03c1\u03c1\u03b1\u03b9\u03b2\u03bf\u03af (alfinia-plep) sipas Perrebejve me kuptimin i bardh\u00eb \u2013alf-alb etj. P\u00ebrderisa fjala plep \u00ebsht\u00eb latine.<\/p>\n<p>\u03b1\u03bb\u03b9\u03b6\u03b1 &#8211; \u03b7 \u03bb\u03b5\u03c5\u03ba\u03b7 \u03c4\u03c9\u03bd \u03b4\u03b5\u03bd\u03b4\u03c1\u03c9\u03bd, \u039c\u03b1\u03ba\u03b5\u03b4\u03bf\u03bd\u03b5\u03c2 (aliza ose al\u00ebza- e bardha e pem\u00ebve, me gjasa ndonj\u00eb s\u00ebmundje.<\/p>\n<p>\u03bb\u03ac\u03c1\u03bf\u03c2 &#8211; \u03ba\u03b5\u03c3\u03c4\u03c1\u03b9\u03bd\u03cc\u03c2 \u2013(laros-zog), kestrinos,\u00a0 laros \u00ebsht\u00eb fjal\u00eb ilire n\u00eb dialektet e greqishtes me kuptimin e zogut me lara, ose lop\u00ebve t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb Kestrin\u00ebs lara- lara. N\u00eb gr.e re ka dh\u00ebn\u00eb \u03b3\u03bb\u03b1\u03c1\u03bf\u03c2-pul\u00ebbardh\u00eb.<\/p>\n<p>\u03bf\u03cd\u03c1\u03bf\u03c2 &#8211; \u03b2\u03b1\u03c3\u03b9\u03bb\u03b5\u03c5\u03c2, \u03c6\u03cd\u03bb\u03b1\u03be, \u03c3\u03c9\u03c4\u03ae\u03c1 (uros-mbret, roje, shp\u00ebtimtar) nga parashqipja uronio-ruaj nga del mb-uroj\u00eb etj, shih gjithashtu edhe \u03c4\u03bf\u03bc\u03b1\u03c1\u03bf\u03c5\u03c1\u03bf\u03b9 \u2013 rojet e malit Tomoros ne Epir dhe<\/p>\n<p>\u03bf\u03cd\u03c1\u03bf\u03c5\u03c2 \u00a0&#8211; \u03c6\u03cd\u03bb\u03b1\u03ba\u03b1\u03c2, \u03b7 \u03c4\u03b1 \u03bd\u03b5\u03ce\u03c1\u03b9\u03b1, \u03c4\u03b1 \u03c0\u03b5\u03c1\u03b9\u03c4\u03b5\u03b9\u03c7\u03af\u03c3\u03bc\u03b1\u03c4\u03b1, \u03c4\u03b1 \u03c0\u03c1\u03bf\u03bf\u03c1\u03af\u03c3\u03bc\u03b1\u03c4\u03b1 \u03c4\u03c9\u03bd \u03c0\u03bb\u03bf\u03af\u03c9\u03bd \u03b7 \u03c4\u03b1 \u03bf\u03c1\u03bc\u03b7\u03c4\u03ae\u03c1\u03b9\u03b1 (urus-mbrojt\u00ebse, muret e k\u00ebshtjellave, val\u00ebthyeset e anijes, \u03cc\u03c1\u03b9\u03bf\u03bd \u2013 \u03c6\u03c5\u03bb\u03b1\u03ba\u03ae (orion \u2013burg dhe \u03bf\u03cd\u03c1\u03bf\u03bd \u03b1\u03c1\u03bf\u03cd\u03c1\u03b7\u03c2- (roje are- uron aruris)<\/p>\n<p>\u03bf\u03c5\u03c2 \u2013 \u03c9\u03c4\u03b9\u03bf\u03bd (us-vesh)<\/p>\n<p>\u03c1\u03bf\u03bf\u03c2 &#8211; \u03c1\u03bf\u03c5\u03c2, \u03c1\u03cd\u03bc\u03b7, \u03c1\u03b5\u03cd\u03bc\u03b1 (roos, rymi-rrym\u00eb)<\/p>\n<p>\u03c1\u03bf\u03af\u03b6\u03bf\u03c2 \u2013 rryme e forte, bucitese Roizos ka lidhje me lumin Rhizon n\u00eb Malin e Zi<\/p>\n<p>\u03a4\u03bc\u03ac\u03c1\u03b9\u03bf\u03bd &#8211; \u03cc\u03c1\u03bf\u03c2 \u0391\u03c1\u03ba\u03b1\u03b4\u03af\u03b1\u03c2 (Tmarios-mal ne Arkadi, \u03a4\u03bc\u03ac\u03c1\u03b9\u03bf\u03c2 &#8211; \u0396\u03b5\u03c5\u03c2 \u03b5\u03bd \u0394\u03c9\u03b4\u03ce\u03bd\u03b7(Tmarios-Zeusi n\u00eb Dodon\u00eb) nga del mali Tomaros n\u00eb Epir dhe Tomorri n\u00eb Shqiperi. Etimologjia e fjal\u00ebs vjen nga rr\u00ebnja indoeuropiane \u2018\u2019temH\u2019\u2019-nxij, err\u00ebsoj dhe ne bot\u00ebn indoeuropiane ekzistojn\u00eb nj\u00eb varg hidronimesh dhe oronimesh. Hidronimi m\u00eb i d\u00ebgjuar \u00ebshte lumi Tamiz angl. Thames, lat. Tamesis nga sanskr. Tamas \u2013 err\u00ebsir\u00eb dhe me kuptimin Lumi i Zi. Lituanisht \u2018\u2019tim\u2019\u2019 tima-err\u00ebsire, lat. Temere, n\u00eb err\u00ebsir\u00eb, sll. Vjet\u00ebr- tima, rus. Tjomnij \u2013 i err\u00ebt, irl. Temel-hije etj. Hidronime me kuptimin Uj\u00ebra t\u00eb Zeza n\u00eb viset e kelt\u00ebve n\u00eb Britani e Spanj\u00eb jan\u00eb Tamar, Teme, Tamaris, Tamega. N\u00eb Itali eshte lumi Tammaro me gjasa nga nj\u00eb prejardhje kelte, oske ose ilire e n\u00eb Iliri lumi Timok ose Crna Reka. T\u00eb nj\u00ebjtin kuptim kan\u00eb patur edhe Tomorr, Tomaros i Epirit dhe Tmarios i Arkadis\u00eb, mbase me kuptimin e maleve t\u00eb err\u00ebta. K\u00ebtu mund t\u00eb p\u00ebrmendim edhe Tomonishte q\u00eb eshte nje krahin\u00eb e cila p\u00ebrfshin kodrat dhe fush\u00ebn e Kavaj\u00ebs e nj\u00eb pjes\u00eb te Myzeqes\u00eb e deri vone quhej Karatoprak nga turq. \u2013Dheu i Zi.<\/p>\n<p>\u03b2\u03b1\u03c3\u03ba\u03af\u03bf\u03b9 &#8211; \u03b4\u03b5\u03c3\u03bc\u03b1\u03b9 \u03c6\u03c1\u03c5\u03b3\u03ac\u03bd\u03c9\u03bd- (baskii-tuf\u00eb degesh) nga bashk\u00eb<\/p>\n<p>\u03b2\u03ac\u03c1\u03b9\u03c2 &#8211; \u03c0\u03bb\u03bf\u03af\u03bf\u03bd, \u03c4\u03b5\u03af\u03c7\u03bf\u03c2, \u03c0\u03cd\u03c1\u03b3\u03bf\u03c2 (baris- anije, mur, kull\u00eb)<\/p>\n<p>\u03b2\u03ac\u03c1\u03b9\u03bf\u03bd \u2013 \u03c0\u03c1\u03cc\u03b2\u03b1\u03c4\u03bf\u03bd \u2013 (barion-dele) nga ber-qingj<\/p>\n<p>\u03b2\u03b1\u03bb\u03b9\u03ce\u03c4\u03b1\u03b9 \u2013 \u03c0\u03c1\u03cc\u03b3\u03bf\u03bd\u03bf\u03b9 (baliotai- parardhesit, te par\u00ebt)\u00a0 nga shq. ball\u00eb me kuptimin i pari.<\/p>\n<p>\u03b3\u03ac\u03bd\u03b4\u03b1\u03bd &#8211; \u03b7 \u03b3\u03ac\u03bd\u03b1\u03bd \u2013 \u03bb\u03b1\u03bc\u03c0\u03b5\u03b9\u03bd (gandan-ndricon)nga nje parashqipe <strong>skanda,<\/strong> e cila dha shk\u00ebndij\u00eb dhe han\u00eb, h\u00ebn\u00eb si trup i ndritsh\u00ebm.<\/p>\n<p>\u0396\u03b1\u03bd \u2013 \u0396\u03b5\u03c5\u03c2 (Zan-Zeus)<\/p>\n<p>\u03b6\u03b5\u03c3\u03b9\u03c2 \u2013 \u03b8\u03b5\u03c1\u03bc\u03bf\u03c4\u03b7\u03c2 (zesis-nxeht\u00ebsi) dhe \u03b6\u03ad\u03c3\u03b5\u03bd &#8211; \u03b5\u03b8\u03c5\u03bc\u03c9\u03b8\u03b7, \u03c5\u03c0\u03b5\u03c1\u03b5\u03c0\u03cc\u03bb\u03b1\u03c3\u03b5\u03bd (zesen-nxehem, inatosem)<\/p>\n<p>\u039b\u03b1\u03af\u03b4\u03bf\u03c2 \u2013 Laidos, emer ilir p\u00ebr prij\u00ebs<\/p>\n<p>\u03bb\u03cd\u03bc\u03b1 \u2013 \u03ba\u03ac\u03b8\u03b1\u03c1\u03bc\u03b1 (luma-ndyr\u00ebsi) llum nga ku \u03bb\u03cd\u03bc\u03b1\u03c4\u03b1 &#8211; \u03c1\u03c5\u03c0\u03ac\u03c3\u03bc\u03b1\u03c4\u03b1 \u03c4\u03bf\u03c5 \u03c3\u03ce\u03bc\u03b1\u03c4\u03bf\u03c2 (lumata-ndyr\u00ebsite e trupit dhe \u03bb\u03cd\u03bc\u03b7 &#8211; \u03cd\u03b2\u03c1\u03b9\u03c2, \u03c6\u03b8\u03bf\u03c1\u03ac (llumi- sharje, shpifje)<\/p>\n<p>\u03b4\u03af\u03b6\u03b1 &#8211; \u03b1\u03b9\u03be \u039b\u03b1\u03ba\u03c9\u03bd\u03b5\u03c2 (dhiza- dhia sipas lakon\u00ebve) me shum\u00eb gjasa fjal\u00eb e marr\u00eb hua nga ilirishtja<\/p>\n<p>\u03bd\u03af\u03c3\u03c3\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9 \u2013 \u03b5\u03b9\u03c3\u03b5\u03c1\u03c7\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9 (nisete-largohet)<\/p>\n<p>\u0394\u03b5\u03c1\u03c1\u03b9\u03bf\u03c0\u03b5\u03c2- Derriopet, fis ilir ose makedon me kuptimin ruajtesit\/vezhguesit e ngushticave te Pelagonis\u00eb, sic kemi gjat\u00eb periudhes bizantine Klisurarhet dhe derven aga gjate periudhes osmane. Fjala Derbend- kalim,\u00a0 vjen nga turqishtja e vet\u00eb kjo nga persishtja dar-band \u2013 port\u00eb e sigurt\u00eb\/port\u00eb e mbyllur. N\u00eb turqisht kemi edhe Demirkapi- Port\u00eb hekuri p\u00ebr ngushtica. Deriop\u00ebt mendojm\u00eb se p\u00ebrb\u00ebhet nga nj\u00eb ilir. der\u00eb + greq. op, vrojtuesit e dyerve, ose me sakte vrojtuesit e kalimeve, ngushticave.<\/p>\n<p>\u03bd\u03b1\u03c1\u03cc\u03bd \u2013 \u03c5\u03b3\u03c1\u03cc\u03bd (Naron-l\u00ebng) em\u00ebr lumenjsh n\u00eb Iliri<\/p>\n<p>\u03a3\u03b5\u03bb\u03bb\u03b7\u03b9\u03b1\u03b4\u03b5\u03c9 &#8211; \u03a3\u03b5\u03bb\u03bb\u03ad\u03c9\u03c2 \u03c5\u03b9\u03cc\u03c2 \u03bf \u03bc\u03ac\u03bd\u03c4\u03b7\u03c2, \u0392\u03b1\u03c4\u03bf\u03c5\u03c3\u03b9\u03ac\u03b4\u03b7\u03c2 \u03c4\u03bf \u03cc\u03bd\u03bf\u03bc\u03b1, (Selliadhi- manti ,biri i Selleos q\u00eb mban emrin Batus.<\/p>\n<p>\u03ba\u03bb\u03b5\u03af\u03c4\u03b1\u03b9 &#8211; \u03bb\u03ad\u03b3\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9, \u03c5\u03bc\u03bd\u03b5\u03b9\u03c4\u03b1\u03b9 (kleitai- quhet, himnizohet nga shq. kluaj dhe \u039a\u03bb\u03b5\u03af\u03c4\u03bf\u03c2 &#8211; \u03bf \u03b5\u03bd\u03b4\u03bf\u03be\u03bf\u03c2 (Klitos- i lavdishmi, i shquari)<\/p>\n<p>\u03b8\u03c1\u03cd\u03bc\u03bc\u03b1\u03c4\u03b1 &#8211; \u03ba\u03bb\u03ac\u03c3\u03bc\u03b1\u03c4\u03b1 \u03ac\u03c1\u03c4\u03bf\u03c5 (thrimata- copa buke) nga th\u00ebrrmija, th\u00ebrrime.<\/p>\n<p>\u03b8\u03cd\u03c1\u03b1\u03be (\u03b8\u03c9\u03c1\u03b1\u03be) &#8211; \u03c0\u03cd\u03c1\u03b3\u03bf\u03c2, \u03c7\u03af\u03c4\u03c9\u03bd (Thuraks, thoraks- burg, hiton nga folja <strong>thur<\/strong> q\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb thurim\u00eb-kafaz dhe thurje p\u00ebr veshje si hitoni.<\/p>\n<p>\u03b8\u03ac\u03c4\u03b5\u03c1\u03b1-\u00a0 \u03c4\u03b1 \u03ac\u03bb\u03bb\u03b1 \u03b5\u03ba\u03ac\u03c4\u03b5\u03c1\u03b1, \u03ad\u03c4\u03b5\u03c1\u03b1 \u03bc\u03ad\u03c1\u03b7 (thatera- t\u00eb tjera)<\/p>\n<p>\u03c4\u03ac\u03bb\u03b1\u03c2 &#8211; \u03ac\u03b8\u03bb\u03b9\u03bf\u03c2, \u03c4\u03b1\u03bb\u03b1\u03af\u03c0\u03c9\u03c1\u03bf\u03c2, \u03b7\u03bb\u03af\u03b8\u03b9\u03bf\u03c2 (talas- i mjer\u00eb, i lodhur, idiot) shq. i tallur<\/p>\n<p>\u03ba\u03c1\u03b1\u03af\u03c1\u03b1 &#8211; \u03b7 \u03ba\u03b5\u03c6\u03b1\u03bb\u03ae \u00a0(krera-koka, krye) dhe \u03ba\u03c1\u03b1\u03b9\u03c1\u03bf\u03af &#8211; \u03bc\u03ad\u03c4\u03c9\u03c0\u03b1, \u03ba\u03b5\u03c6\u03b1\u03bb\u03b1\u03af (kreri-ball, kok\u00eb)<\/p>\n<p>\u03ba\u03c1\u03ac\u03bd\u03b1 \u2013 \u03ba\u03b5\u03c6\u03b1\u03bb\u03ae (krana-kok\u00eb) dhe \u03ba\u03c1\u03ac\u03bd\u03b5\u03c3\u03b9 \u2013 \u03c0\u03b5\u03c1\u03b9\u03ba\u03b5\u03c6\u03b1\u03bb\u03b1\u03af\u03b1 (kran\u00ebsi- p\u00ebrkrenare)<\/p>\n<p>\u03bb\u03b1\u03c0\u03b9\u03c3\u03c4\u03ae\u03c2 \u2013 \u03c6\u03bb\u03cd\u03b1\u03c1\u03bf\u03c2 (lapistis- llafazan) mbase ai q\u00eb i jep llap\u00ebs.<\/p>\n<p>\u03bb\u03cd\u03b1\u03b9 &#8211; \u03c3\u03c4\u03ac\u03c3\u03b5\u03b9\u03c2, \u03b4\u03b9\u03b1\u03c6\u03bf\u03c1\u03b1\u03af (luai-ndryshime) dhe \u03bb\u03c5\u03ac\u03c4\u03b1\u03b9 &#8211; \u03c3\u03c4\u03b1\u03c3\u03b9\u03ac\u03b6\u03b5\u03b9, \u03b4\u03b9\u03b1\u03c6\u03ad\u03c1\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9 (luate-ndryshon) nga nj\u00eb luhatet -ndryshon<\/p>\n<p>\u03b9\u03ba\u03ad\u03c3\u03b9\u03bf\u03c2 &#8211; \u03b9\u03ba\u03ad\u03c4\u03b7\u03c2, \u03c0\u03c1\u03cc\u03c3\u03c6\u03c5\u03b3\u03bf\u03c2 \u00a0(ikesios, iketis- refugjat) nga folja <a href=\"https:\/\/el.wiktionary.org\/wiki\/%E1%BC%B1%CE%BA%CE%BD%CE%AD%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9\">\u1f31\u03ba\u03bd\u03ad\u03bf\u03bc\u03b1\u03b9<\/a> \u2013 iki, largohem<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7\u00ebshtja e lasht\u00ebsis\u00eb s\u00eb pasuris\u00eb kulturore e gjenetike t\u00eb shqiptar\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga komplekset shekullore e ekzistenciale q\u00eb kan\u00eb sidomos fqinj\u00ebt, kompleks t\u00eb cilin p\u00ebrpiqen vazhdimisht t\u00eb na e imponojn\u00eb. &hellip; <a href=\"http:\/\/revolucioni.com\/?p=36\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":228,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,1],"tags":[8,9],"class_list":["post-36","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","category-lajme","tag-julian-jano","tag-perafrime-te-shqipes","entry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":232,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36\/revisions\/232"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/228"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}