Aleksandri lindi m\u00eb 20 ose 21 korrik te viti 356 p.e.s n\u00eb Pela t\u00eb Maqedonis\u00eb. I ati ishte mbreti i Maqedonis\u00eb, Filipi i Dyt\u00eb dhe n\u00ebna e tij ishte Olimbia, e bija e mbretit te Epirit, Neoptolemit. Nga babai trash\u00ebgoi perceptimin e mpreht\u00eb, aftesit\u00eb organizuese dhe shpejtesin\u00eb e veprimeve. Nd\u00ebrsa nga e ema mori ambicjen, krenarin\u00eb dhe vullnetin e fort\u00eb.<\/p>\n
Aleksandri i Madh vdiq n\u00eb ver\u00eb, e me sakte m\u00eb 13 qershor 323 p.e.s.<\/p>\n
Ushtar\u00ebt e tij, pak para se ai t\u00eb nderronte jet\u00eb, kaluan t\u00eb gjithe para tij p\u00ebr t’i dhene\u00a0 lamtumir\u00ebn e fundit udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb tyre.\u00a0Aleksandri i Madh vdiq n\u00eb Babiloni n\u00eb vitin 323 pes. Atje t\u00eb vdekurit sipas Herodotit, Strabonit dhe Stobit nuk mumifikoheshin e as digjeshin, por varroseshin brenda n\u00eb mjalt\u00eb ose dyll.<\/p>\n
A ishte balsamuar apo jo, Aleksandri i Madh?<\/p>\n
Burimet e shkruara e vendosin varrin e tij n\u00eb Aleksandri.\u00a0Ka p\u00ebrshkrime t\u00eb holl\u00ebsishme t\u00eb shkrimtar\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb q\u00eb flasin p\u00ebr nje procesion imponues q\u00eb transportoi n\u00eb vitin 321 pes. trupin e balsamosur te Aleksandrit t\u00eb Madh nga Babilonia, ku vdiq (323 pes). Sipas p\u00ebrshkrimeve, Aleksandri i vdekur u vendos n\u00eb nj\u00eb arkivol t\u00eb art\u00eb mbi nje karroce po t\u00eb arte, t\u00eb cilen e terhiqnin 100 kuaj. Vet\u00eb Aleksandri kishte k\u00ebrkuar q\u00eb t\u00eb varroset n\u00eb tempullin e Amon Zeusit n\u00eb oazin e\u00a0 Siwa (Quintus Curtius Rufus, Historia e Aleksandrit t\u00eb Madh). Transporti i trupit iu caktua nga kuvendi i an\u00ebtar\u00ebve dhe truprojave te Aleksandrit (Perdhika, Leonato, Ptolemeu, Peithon, dhe Aristonus dhe Arideos).<\/p>\n
Diodor Sikelioti (80 BC-20 pes), i cili ka jetuar m\u00eb af\u00ebr ngjarjeve, raporton: “P\u00ebr transportin e trupit dhe nd\u00ebrtimin e karros ata urdh\u00ebruan Arideon. Dmth, kortezhi filloi nga Babilonia n\u00eb Egjipt udh\u00ebhequr nga Arideo dhe karroca e art\u00eb, t\u00eb cilen e ndoqi e gjith\u00eb ushtria dhe shum\u00eb njer\u00ebz (Diodoros, H, 26).<\/p>\n
N\u00eb kufirin mes Egjiptit dhe Siris\u00eb, Ptoleme Lagos, bashk\u00ebluftetar i Aleksandrit, vendosi t’i ndryshoj\u00eb rrug\u00ebn\u00a0 kortezhit e t\u00eb mos varroset n\u00eb tempullin e Amonit, por n\u00eb nj\u00eb mausole luksoz n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Aleksandris\u00eb.<\/p>\n
Shumica e shkrimtar\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb ka th\u00ebn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb, se u varros n\u00eb mauzoleun n\u00eb vendin “Soma” (Trupi red.)ose “Sima” (Shenja red.), ku gjenden edhe varret mbret\u00ebrore. ”<\/p>\n
Vizita e Cezarit<\/p>\n
Gjithashtu kemi referenca t\u00eb gjera p\u00ebr vizitat e burrave t\u00eb shtetit n\u00eb monumentin e Aleksandrit n\u00eb Aleksandri. Dion Kasi thot\u00eb n\u00eb “Historia Romake”, q\u00eb varrin e vizitoi\u00a0 Julius Caesar, Septim Severi dhe Karakalla. Ai sh\u00ebnon, se kur Jul Cesari hyri n\u00eb mauzole, ai q\u00ebndroi p\u00ebr disa koh\u00eb n\u00eb heshtje, ne kembe, duke par\u00eb me vemendje t\u00eb vdekurin e ruajtur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer. Emocioni i tij ishte aq i madh sa kur ai preku fytyr\u00ebn e Aleksandrit, ai theu nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb hund\u00ebs s\u00eb njeriut t\u00eb vdekur! (Dion Cassius, 51, 16).<\/p>\n
Augusti gjithashtu shkoi dhe adhuroi varrin pas fitores s\u00eb tij n\u00eb Aktion n\u00eb vitin 31 para Krishtit. Duke mposhtur Mark Anthonin dhe Kleopatren. Ai shkoi t’i ofroj\u00eb nj\u00eb kuror\u00eb me lule\u00a0 t\u00eb vdekurit te shquar dhe kur shoq\u00ebruesit e ftuan t\u00eb vizitoj\u00eb edhe varret e dinastis\u00eb se Ptolemeut, Augusti u p\u00ebrgjigj: “Un\u00eb kam ardhur p\u00ebr t\u00eb par\u00eb nj\u00eb mbret dhe jo te vdekur”.<\/p>\n
Gjurm\u00ebt e Aleksandrit humbasin.<\/p>\n
Gjurm\u00ebt e mauzoleut zhduken n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb 3-t\u00eb. pas Krishtit. Nj\u00eb referenc\u00eb nga Patriarku Georgios n\u00eb vitin 361 pas Krishtit, megjithat\u00eb, duket se n\u00ebnkupton q\u00eb mauzoleumi ishte i paprekur. N\u00eb vitin 365 pas Krishtit Aleksandria ka p\u00ebrjetuar nj\u00eb t\u00ebrmet t\u00eb madh dhe tsunami pasues duket se ka shkat\u00ebrruar mauzoleun.\u00a0N\u00eb fund t\u00eb shekullit ekziston nj\u00eb referenc\u00eb q\u00eb trupi i Aleksandrit ishte atje. Nj\u00eb pik\u00eb ky\u00e7e n\u00eb humbjen varrin dhe trupin \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb u shkruan Joan Gojarti korintasve: ”Ku gjendet varri\u00a0 i Aleksandrit, ma tregoni”, di\u00e7ka q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se u zhduk varri i Aleksandrit te Madh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"