{"id":252,"date":"2018-07-13T12:52:00","date_gmt":"2018-07-13T12:52:00","guid":{"rendered":"http:\/\/revolucioni.com\/?p=252"},"modified":"2018-07-13T13:22:43","modified_gmt":"2018-07-13T13:22:43","slug":"engjejt-e-nagirevit-grate-ne-fshat-qe-helmuan-300-burra","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/revolucioni.com\/?p=252","title":{"rendered":"&#8220;Engj\u00ebjt e Nagirevit&#8221;. Grat\u00eb n\u00eb fshat q\u00eb helmuan 300 burra!"},"content":{"rendered":"<p>Emri ishte t\u00ebr\u00ebsisht ironik, pasi k\u00ebto gra nuk kishin t\u00eb b\u00ebnin fare me parajs\u00ebn. E kund\u00ebrta. Ato jane te njohura n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Hungarin\u00eb p\u00ebr vrasjet q\u00eb kishin kryer.<\/p>\n<p>Historia filloi n\u00eb vitin 1911, kur mamia Julia Fazekas u vendos n\u00eb fshat.<\/p>\n<p>Shpejt u b\u00eb e njohur p\u00ebr grat\u00eb e fshatit, sepse ishte e vetmja q\u00eb mund t\u00eb ndihmonte\u00a0 t\u00eb &#8220;hiqte qafe&#8221; shtatz\u00ebnite e pad\u00ebshiruara. Gradualisht, Fazekas ishte mjekja informale e fshatit, pasi askush tjet\u00ebr nuk kishte njohuri mjek\u00ebsore.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1914, kur shp\u00ebrtheu Lufta e Bot\u00ebrore, burrat iken ne front dhe grate e\u00a0 fshatit mbeten vet\u00ebm.<\/p>\n<p>Pas pak kohe, ne fshat mberriten edhe roberit e pare te luftes, t\u00eb cil\u00ebt\u00a0 detyroheshin t\u00eb punonin arat, pasi t\u00eb gjitha burrat\u00a0 ishin ne lufte.<\/p>\n<p>Disa gra iu afruan ushtar\u00ebve t\u00eb rinj.\u00a0Si kudo edhe\u00a0 n\u00eb Hungari, martesat nuk ishin bazuar n\u00eb dashuri, por beheshin me shkuesi dhe ishin te rrallat rastet kur cifti dashurohej me te vertete.\u00a0Me fundin e luft\u00ebs dhe kthimin e bashk\u00ebshort\u00ebve, marr\u00ebdh\u00ebniet e grave me rob\u00ebrit e tyre u nd\u00ebrpren\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb menj\u00ebhershme.<\/p>\n<p>Grate qe nuk ishin t\u00eb gatshme\u00a0 t\u00eb braktisnin dashnoret e tyre iu drejtuan &#8220;Se men\u00e7ures se\u00a0 fshatit\u00bb,\u00a0 Fazekas, e cila u dha atyre zgjidhjen dhe kjo ishte nj\u00eb. Vrasja.<\/p>\n<p>Ajo u siguroi atyre arsenik, me t\u00eb cilin\u00a0 helmuan bashk\u00ebshort\u00ebt e tyre. Gradualisht helmi u b\u00eb aq popullor saq\u00eb filluan t\u00eb helmonin k\u00ebdo q\u00eb i shqet\u00ebsonte.\u00a0Ato merrnin\u00a0 hak p\u00ebr burrat alkoolike, te cilet abuzonin p\u00ebr vite me rradh\u00eb, nga vjehrrat, prind\u00ebrit e\u00a0 s\u00ebmur\u00eb dhe madje edhe nga f\u00ebmij\u00ebt e tyre t\u00eb semure.\u00a0Marie Cardos, nj\u00eb nga grat\u00eb e fshatit, helmoi burrin e saj, t\u00eb dashurin e saj dhe te birin e saj 23 vjecar.\u00a0N\u00eb d\u00ebshmin\u00eb e saj,\u00a0 p\u00ebrshkroi se pak para se djali i saj te vdiste, i kerkoi\u00a0 t\u00eb k\u00ebndonte.\u00a0Para se t\u00eb p\u00ebrfundonte k\u00ebng\u00ebn,\u00a0 kishte filluar t\u00eb bertiste nga dhimbjet.<\/p>\n<p>Megjith\u00eb rritjen e shpejte t\u00eb vdekjeve, askush nuk dyshonte te Fazekas.\u00a0Kush\u00ebriri i saj\u00a0 punonte te gjendja civile dhe ishte p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr regjistrimet e vdekjeve.\u00a0Ai shkroi se t\u00eb gjith\u00eb kishin vdekur nga shkaqe natyrore apo aksidentet dhe pasi nuk kishte asnj\u00eb mjek tjet\u00ebr p\u00ebrvec Fazekas, askush nuk mund te dyshonte te ajo.<\/p>\n<p>Gjithsej, vler\u00ebsohet se vdiqen rreth 300 vet\u00eb\u00a0 n\u00eb 15 vjet kur vepronte\u00a0 Fazekas.\u00a0Sipas llogaritjeve t\u00eb tjera, numri \u00ebsht\u00eb i tepruar dhe t\u00eb vdekurit nga arseniku, nuk i kalojn\u00eb 50.<\/p>\n<p>Autoritetet e hetuan rastin dhe arrestuan dhjet\u00ebra gra, nga t\u00eb cil\u00ebt 26 u d\u00ebnuan.\u00a0&#8220;Engjejt e Nagirevit&#8221; u zbuluan n\u00eb vitin 1929.\u00a0Sipas nj\u00eb versioni, nj\u00eb student i Mjekesise peshkoi\u00a0 nj\u00eb kufom\u00eb nga lumi dhe gjat\u00eb autopsis\u00eb, gjeti se njeriu ishte helmuar me arsenik.\u00a0Ky v\u00ebzhgim \u00e7oi n\u00eb k\u00ebrkime t\u00eb m\u00ebtejshme n\u00eb varreza, ku u gjet se pothuajse t\u00eb gjitha kufomat kishin vdekur n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb.\u00a0Versioni i dyt\u00eb i referohet Znj. Szabo, nj\u00eb prej &#8220;Engj\u00ebjve&#8221;, e cila kapet duke helmuar nj\u00eb prej viktimave. Tet\u00eb gra u d\u00ebnuan me ekzekutim, por vet\u00ebm dy prej tyre kaluan para toges.<\/p>\n<p>Pjesa tjet\u00ebr kaloi pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tyre n\u00eb burg.\u00a0Fazekas kreu vet\u00ebvrasje para se te d\u00ebnohej.<\/p>\n<p>#Redaksia<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Emri ishte t\u00ebr\u00ebsisht ironik, pasi k\u00ebto gra nuk kishin t\u00eb b\u00ebnin fare me parajs\u00ebn. E kund\u00ebrta. Ato jane te njohura n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Hungarin\u00eb p\u00ebr vrasjet q\u00eb kishin kryer. Historia &hellip; <a href=\"http:\/\/revolucioni.com\/?p=252\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":253,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37,3,1],"tags":[68,21],"class_list":["post-252","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori-arkeologji","category-kulture","category-lajme","tag-engjejt-e-nagirevit","tag-revolucioni","entry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=252"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":264,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/252\/revisions\/264"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/253"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/revolucioni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}